Excel'i baştan sona öğren

Bölüm 01

Excel'e Giriş ve Arayüz

Excel bir hesap tablosu programıdır: veriyi satır ve sütunlardan oluşan bir ızgarada tutar, üzerinde hesap yapar. Önce ekranı tanıyalım.

Excel'i açma

1. Başlat düğmesine tıklayıp Excel yazın ve uygulamaya tıklayın.
2. Karşılama ekranında Boş Çalışma Kitabı'na tıklayın.
3. Karşınıza harf başlıklı sütunlar (A, B, C…) ve sayı başlıklı satırlardan (1, 2, 3…) oluşan bir ızgara gelir.

Ekranın bölümleri

• Hücre: bir sütun ve satırın kesiştiği kutu. Adı sütun harfi + satır numarasıdır (örn. B3).
• Ad Kutusu: sol üstte; seçili hücrenin adresini gösterir, yazıp Enter ile o hücreye gidersiniz.
• Formül Çubuğu: Ad Kutusunun sağında; hücredeki gerçek içeriği (formül dahil) burada görür ve düzenlersiniz.
• Şerit ve sekmeler: üstte Giriş, Ekle, Sayfa Düzeni, Formüller, Veri gibi komut grupları.
• Sayfa sekmeleri: en altta; bir çalışma kitabında birden çok sayfa olabilir.
• Durum çubuğu: en altta; seçili hücrelerin toplamı, ortalaması ve sayısı otomatik görünür.

Bölüm 02

Çalışma Kitabı, Sayfalar ve Hücreler

Bir Excel dosyası bir çalışma kitabıdır; içinde birden çok sayfa, her sayfada milyonlarca hücre bulunur. Bunlar arasında hızlı gezinmek temel beceridir.

Gezinme ve seçim

• Hücreler arası: ok tuşları; satır başı Home; veri bloğunun ucuna Ctrl + ok.
• Aralık seçme: tıklayıp sürükleyin veya Shift + ok tuşları.
• Tüm sütun: harf başlığına tıklayın. Tüm satır: numara başlığına tıklayın.
• Tüm sayfa: sol üst köşedeki üçgene tıklayın veya Ctrl + A.

Sayfalarla çalışma

1. Yeni sayfa: sekmelerin yanındaki + düğmesine tıklayın.
2. Yeniden adlandırma: sekmeye çift tıklayıp yeni ad yazın.
3. Taşıma/kopyalama: sekmeyi sürükleyin veya sağ tıklayıp Taşı veya Kopyala.
4. Renk verme: sekmeye sağ tıklayıp Sekme Rengi.

Bölüm 03

Veri Girişi ve Otomatik Doldurma

Excel girdiğiniz veriyi türüne göre tanır: metin sola, sayı ve tarih sağa hizalanır. Otomatik doldurma ise tekrarlayan veriyi saniyeler içinde üretir.

Veri türleri

• Metin sola, sayı ve tarih sağa hizalanır; bu, verinin doğru tanındığının işaretidir.
• Tarih girerken 15.03.2026 gibi yazın; Excel bunu gerçek tarih olarak saklar ve hesaplayabilir.
• Bir hücreye birden çok satır için Alt + Enter.

Otomatik doldurma ve seriler

1. Bir hücreye değer yazın; hücrenin sağ alt köşesindeki küçük kareye (doldurma tutamacı) gelin.
2. Aşağı veya sağa sürükleyin; Excel deseni kopyalar.
3. 1 ve 2 gibi iki hücre seçip sürüklerseniz Excel seriyi sürdürür (3, 4, 5…).
4. Aylar veya günler (Ocak, Şubat…) otomatik tanınır.

Hızlı Doldurma (Flash Fill)

Bir desen örneği yazıp (örn. tam addan yalnızca adı ayıklamak) Veri → Hızlı Doldurma (Ctrl + E) derseniz, Excel deseni tanıyıp kalanını doldurur.

Bölüm 04

Hücre Biçimlendirme

Biçimlendirme, sayının değerini değil görünüşünü değiştirir. Doğru sayı biçimi (para, yüzde, tarih) ve hizalama, tabloyu hem okunaklı hem profesyonel yapar.

Sayı biçimleri

• Giriş → Sayı grubundan para (₺), yüzde (%), binlik ayraç ve ondalık basamak seçin.
• Yüzde biçimi 0,25 değerini %25 olarak gösterir; değer değişmez, görünüm değişir.
• Tarih ve saat biçimleri de buradan ayarlanır.

Yazı tipi, hizalama ve kenarlık

• Yazı tipi, boyut, kalın/italik ve renk Giriş sekmesindedir.
• Metni Kaydır, uzun metni hücre içinde alt satıra geçirir; Birleştir ve Ortala başlıklar için kullanılır.
• Kenarlıklar ve Dolgu Rengi ile tablo çizgilerini ve vurgu renklerini verirsiniz.

Biçim Boyacısı

Bir hücrenin tüm biçimini başka hücrelere kopyalamak için Biçim Boyacısı (fırça) düğmesini kullanın; çift tıklarsanız art arda uygularsınız.

Bölüm 05

Temel Formüller

Excel'in asıl gücü formüllerdir. Her formül eşittir işaretiyle (=) başlar ve hücreleri adlarıyla kullanır; böylece veri değişince sonuç otomatik güncellenir.

İlk formül

1. Bir hücreye = yazın.
2. İşlemi yazın: =10+5, ya da hücrelerle =A1+B1.
3. Enter'a basın; sonuç hücrede, formül ise Formül Çubuğunda görünür.
4. Operatörler: toplama +, çıkarma -, çarpma *, bölme /.

Sık kullanılan işlevler

• =SUM(A1:A10) — aralığı toplar.
• =AVERAGE(A1:A10) — ortalama alır.
• =COUNT(A1:A10) sayı adedini, =COUNTA(A1:A10) dolu hücre adedini verir.
• =MAX(...) ve =MIN(...) en büyük/küçük değeri bulur.

Otomatik Toplam

Bir sayı sütununun altındaki hücreye tıklayıp Giriş → Otomatik Toplam (Σ) düğmesine basın; Excel =SUM(...) formülünü kendiliğinden önerir. Kısayolu Alt + =.

Bölüm 06

Göreli ve Mutlak Başvuru

Bir formülü kopyaladığınızda hücre adresleri otomatik kayar — bu çoğu zaman istediğimiz şeydir. Ama bazı hücreleri sabitlemek gerekir; işte $ işareti bunun içindir.

Göreli başvuru

=A1+B1 formülünü bir satır aşağı kopyalarsanız Excel onu =A2+B2 yapar. Adresler konuma göre kaydığı için buna göreli başvuru denir; toplam, ortalama gibi sütun boyu hesaplarda tam istediğimiz davranıştır.

Mutlak başvuru ($)

• Bir hücreyi sabitlemek için adresine $ eklersiniz: $B$1 hem sütunu hem satırı kilitler.
• Örnek: tüm tutarları $B$1 hücresindeki KDV oranıyla çarpacaksanız, formülü kopyalasanız bile o hücre sabit kalır.
• Yazarken adrese gelip F4'e basarak $ işaretlerini hızlıca ekleyebilirsiniz.

Karma başvuru

Yalnızca sütunu ($B1) veya yalnızca satırı (B$1) kilitleyebilirsiniz; çarpım tablosu gibi iki yönlü hesaplarda işe yarar.

Bölüm 07

Sıralama, Filtreleme ve Tablolar

Büyük listelerde aradığınızı bulmak ve düzene sokmak için sıralama, filtreleme ve "tablo" özelliği kullanılır. Bunlar veriyi yönetilebilir kılar.

Sıralama ve filtreleme

1. Veri aralığında bir hücreye tıklayın.
2. Veri → Sırala ile bir sütuna göre A–Z veya küçükten büyüğe sıralayın.
3. Veri → Filtre'yi açın; başlıklara çıkan oklardan yalnızca istediğiniz değerleri gösterin.

Dondurma (Freeze Panes)

Uzun listelerde başlık satırını ekranda sabit tutmak için Görünüm → Bölmeleri Dondur → Üst Satırı Dondur'u kullanın; aşağı kaydırırken başlıklar kaybolmaz.

Tablo olarak biçimlendirme

1. Veri aralığını seçin.
2. Giriş → Tablo Olarak Biçimlendir'den bir stil seçin.
3. Artık her sütunda otomatik filtre okları olur, biçim düzgün uzar ve Toplam Satırı ekleyebilirsiniz.

Bölüm 08

Grafikler, Yazdırma ve PDF

Sayıları görselleştirmek için grafik; paylaşmak için yazdırma ve PDF kullanılır. Excel'de bir grafik birkaç tıkla oluşur.

Grafik oluşturma

1. Grafiğe dönüştürmek istediğiniz veriyi (başlıklarıyla) seçin.
2. Ekle → Grafikler'ten sütun, çizgi veya pasta seçin.
3. Grafik seçiliyken çıkan Grafik Tasarımı sekmesinden başlık, renk ve düzeni ayarlayın.
4. Etiket eklemek için Grafik Öğesi Ekle → Veri Etiketleri.

Yazdırma için hazırlık

• Sayfa Düzeni → Yazdırma Alanı ile yalnızca seçili bölgeyi yazdırın.
• Sayfa Düzeni → Sığdır seçenekleriyle tabloyu tek sayfaya sığdırın.
• Başlıkları Yazdır ile başlık satırının her sayfada tekrarlanmasını sağlayın.

Yazdırma ve PDF

1. Dosya → Yazdır (Ctrl + P) ile önizlemeyi açın.
2. Yön (yatay genelde daha uygun), kenar boşlukları ve ölçeklemeyi ayarlayın.
3. PDF için Dosya → Dışa Aktar → PDF/XPS Belgesi Oluştur.

Bölüm 09

Koşullu Hesaplama: EĞER (IF)

EĞER işlevi, bir koşulun doğru olup olmamasına göre farklı sonuç döndürür. "Şu olursa bunu yaz, olmazsa şunu yaz" mantığının temelidir.

Söz dizimi

Yapısı şudur: =EĞER(koşul; doğruysa_değer; yanlışsa_değer). İngilizce sürümde işlev adı IF'tir.

1. Bir hücreye =EĞER( yazın.
2. Koşulu girin: örn. A2>=50.
3. Doğruysa ve yanlışsa değerleri ekleyin: =EĞER(A2>=50;"Geçti";"Kaldı").
4. Enter'a basın; sonuç koşula göre değişir.

Karşılaştırma operatörleri

• Eşittir =, eşit değil <>.
• Büyük/küçük > <, büyük-eşit/küçük-eşit >= <=.
• Metin koşullarında değeri tırnak içinde yazın: =EĞER(B2="Ankara";"Merkez";"Taşra").

Bölüm 10

Sayma ve Toplama Koşulları

Belirli bir koşula uyan hücreleri saymak (EĞERSAY) veya toplamak (ETOPLA) günlük raporlamanın bel kemiğidir. Çok koşullu sürümleri de vardır.

EĞERSAY ve ETOPLA

• =EĞERSAY(aralık; ölçüt) — ölçüte uyan hücreleri sayar (COUNTIF).
• =ETOPLA(ölçüt_aralığı; ölçüt; toplam_aralığı) — ölçüte uyan satırların değerlerini toplar (SUMIF).
• Ölçütlerde joker: "*ankara*" içinde geçenleri, ">100" büyükleri seçer.

Çok koşullu sürümler

• =ÇOKEĞERSAY(...) birden çok koşulu birlikte sayar (COUNTIFS).
• =ÇOKETOPLA(toplam_aralığı; aralık1; ölçüt1; aralık2; ölçüt2) birden çok koşula göre toplar (SUMIFS).
• =EĞERORTALAMA / ÇOKEĞERORTALAMA ortalamanın koşullu sürümleridir.

Bölüm 11

Arama İşlevleri: DÜŞEYARA ve XLOOKUP

Bir tablodan değer çekmek (örneğin ürün koduna karşılık fiyatı bulmak) Excel'in en çok kullanılan becerilerinden biridir. Klasik yol DÜŞEYARA, modern ve esnek yol XLOOKUP'tır.

DÜŞEYARA (VLOOKUP)

Yapısı: =DÜŞEYARA(aranan; tablo; sütun_no; YANLIŞ). Aranan değeri tablonun ilk sütununda bulur, aynı satırdaki belirtilen sütunun değerini döndürür. Son argüman YANLIŞ tam eşleşme demektir.

1. Aranan değeri seçin (örn. ürün kodu A2).
2. Aranacak tabloyu seçip $ ile sabitleyin.
3. Kaçıncı sütunun döneceğini yazın (örn. fiyat 3. sütunsa 3).
4. YANLIŞ (tam eşleşme) ile bitirin: =DÜŞEYARA(A2;$E$2:$G$50;3;YANLIŞ).

XLOOKUP — modern alternatif

• =XLOOKUP(aranan; aranan_dizi; döndürülecek_dizi) daha sade ve esnektir.
• Sola doğru da arar (DÜŞEYARA yalnızca sağa arar) ve sütun numarası saymanız gerekmez.
• Bulunamazsa gösterilecek metni 4. argümanla verebilirsiniz: ...;"Bulunamadı").

Bölüm 12

Metin İşlevleri

Ad-soyad ayırmak, kodları birleştirmek, boşlukları temizlemek gibi metin işlerini formülle yaparsınız. Bu işlevler dağınık veriyi düzene sokar.

Birleştirme ve ayırma

• Birleştirme: =A2&" "&B2 veya =BİRLEŞTİR(A2;" ";B2).
• Soldan/sağdan parça: =SOLDAN(A2;3), =SAĞDAN(A2;4).
• Ortadan parça: =PARÇAAL(A2; başlangıç; uzunluk).
• Bir karakterin yerini bulma: =BUL(" ";A2) (ad-soyad ayırmada işe yarar).

Temizleme ve dönüştürme

• =KIRP(A2) baştaki/sondaki ve fazla boşlukları temizler.
• =BÜYÜKHARF, =KÜÇÜKHARF, =YAZIM.DÜZENİ harf düzenini değiştirir.
• =UZUNLUK(A2) karakter sayısını verir; =YERİNEKOY bir metni başkasıyla değiştirir.

Bölüm 13

Tarih ve Saat İşlevleri

Excel tarihleri sayı olarak saklar; bu yüzden iki tarih arasını çıkarabilir, vade hesaplayabilir, iş günü bulabilirsiniz. Doğru tarih işlevleri planlamayı kolaylaştırır.

Bugünü ve parçaları almak

• =BUGÜN() bugünün tarihini, =ŞİMDİ() tarih ve saati verir (her açılışta güncellenir).
• =YIL(A2), =AY(A2), =GÜN(A2) bir tarihin parçalarını çıkarır.
• =TARİH(yıl;ay;gün) parçalardan tarih kurar.

Tarih farkı ve iş günü

• İki tarih arasındaki gün: doğrudan =B2-A2 (sonucu sayı biçimine alın).
• =İŞGÜNÜ.SAY(başlangıç; bitiş) hafta sonlarını hariç tutarak iş günü sayar (NETWORKDAYS).
• =İŞGÜNÜ(başlangıç; gün_sayısı) belirli iş günü sonrasının tarihini verir.

Bölüm 14

Koşullu Biçimlendirme ve Veri Doğrulama

Koşullu biçimlendirme, değerlere göre hücreleri otomatik renklendirir; veri doğrulama ise yanlış veri girişini en baştan engeller. İkisi birlikte tabloyu hem okunaklı hem güvenilir yapar.

Koşullu biçimlendirme

1. Aralığı seçin.
2. Giriş → Koşullu Biçimlendirme'yi açın.
3. Hazır kural seçin (örn. "büyüktür", "en üst %10") veya renk ölçeği/veri çubuğu/simge kümesi uygulayın.
4. Kendi kuralınız için Yeni Kural → Formül kullan.

Veri doğrulama (açılır liste)

1. Hücreleri seçip Veri → Veri Doğrulama'yı açın.
2. İzin Verilen olarak Liste seçin ve seçenekleri (örn. "Bekliyor;Onaylı;İptal") girin.
3. Artık o hücrelerde açılır ok çıkar ve yalnızca listedeki değerler girilebilir.
4. Sayı/tarih aralığı, metin uzunluğu gibi kurallarla hatalı girişi engelleyin.

Bölüm 15

Özet Tablolar (PivotTable)

Özet Tablo, binlerce satırlık ham veriyi sürükle-bırakla saniyeler içinde özetler: hangi şehir ne kadar sattı, hangi ay kaç sipariş geldi. Excel'in en güçlü analiz aracıdır.

Özet Tablo oluşturma

1. Veri aralığında bir hücreye tıklayın (başlıkların eksiksiz olmasına dikkat).
2. Ekle → Özet Tablo'yu seçin ve yeni sayfaya yerleştirin.
3. Sağdaki alan listesinden alanları Satırlar, Sütunlar, Değerler ve Filtreler kutularına sürükleyin.

Özetleme, gruplama ve dilimleyici

• Değerler kutusundaki alana tıklayıp Değer Alanı Ayarları'ndan Toplam, Ortalama, Sayı gibi özet türünü seçin.
• Tarihleri ay/çeyrek/yıl olarak gruplamak için tarihe sağ tıklayıp Grupla.
• Dilimleyici (Slicer) ekleyerek tabloyu tıklanabilir düğmelerle filtreleyin.

Bölüm 16

INDEX, MATCH ve Gelişmiş Arama

INDEX ve MATCH ikilisi, DÜŞEYARA'nın sınırlarını aşar: sola doğru arama, iki yönlü arama ve daha esnek tablolar. İleri kullanıcının arama aracıdır.

Mantık

• =KAÇINCI(aranan; dizi; 0) (MATCH) aranan değerin kaçıncı sırada olduğunu verir.
• =İNDİS(aralık; satır_no; sütun_no) (INDEX) bir konumdaki değeri döndürür.
• İkisi birlikte: =İNDİS(döndürülecek_sütun; KAÇINCI(aranan; arama_sütunu; 0)).

Sola arama ve iki yönlü arama

• DÜŞEYARA yalnızca sağa arar; INDEX/MATCH her yöne arar.
• İki yönlü arama: hem satırı hem sütunu MATCH ile bulup INDEX'e verirsiniz (örn. "Ankara" satırı + "Mart" sütunu).
• Modern alternatif: XLOOKUP birçok durumda aynı işi daha sade yapar.

Bölüm 17

İç İçe ve Çoklu Koşullar

Tek bir EĞER yetmediğinde: iç içe EĞER, ÇOKEĞER (IFS), VE/YADA ile birleşik koşullar ve hataları gizleyen EĞERHATA devreye girer.

İç içe EĞER ve ÇOKEĞER

• İç içe: =EĞER(not>=85;"Pekiyi";EĞER(not>=50;"Geçti";"Kaldı")).
• Daha okunaklısı ÇOKEĞER (IFS): =ÇOKEĞER(not>=85;"Pekiyi"; not>=50;"Geçti"; DOĞRU;"Kaldı").

VE / YADA ve hata yönetimi

• =VE(koşul1; koşul2) hepsi doğruysa DOĞRU verir; =YADA(...) en az biri doğruysa.
• Örnek: =EĞER(VE(tutar>100; şehir="Ankara");"Öncelikli";"Normal").
• =EĞERHATA(formül;"-") formül hata verirse yerine istediğiniz değeri gösterir; raporları temiz tutar.

Bölüm 18

Adlandırılmış Aralıklar ve Yapılandırılmış Başvurular

Bir aralığa anlamlı bir ad vermek (örn. KDV_Oranı) formülleri hem okunaklı hem güvenilir yapar. Excel tabloları ise sütun adlarıyla "yapılandırılmış başvuru" sunar.

Aralığa ad verme

1. Aralığı seçin.
2. Sol üstteki Ad Kutusu'na bir ad yazıp Enter'a basın (örn. Fiyatlar).
3. Artık formülde =ETOPLA(Fiyatlar;...) gibi adı kullanabilirsiniz.
4. Tüm adları görmek/yönetmek: Formüller → Ad Yöneticisi.

Tablo ve yapılandırılmış başvurular

• Bir aralığı Ctrl + T ile tabloya çevirip ad verin (örn. Satislar).
• Formülde sütunu adıyla kullanırsınız: =TOPLA(Satislar[Tutar]).
• Yeni satır eklenince formül ve biçim otomatik genişler; aralığı elle güncellemezsiniz.

Bölüm 19

Veri Araçları: Hedef Ara, Senaryo, Temizleme

"Şu sonucu elde etmek için girdi ne olmalı?" sorusunu Hedef Ara yanıtlar. Metni Sütunlara Böl ve Yinelenenleri Kaldır ise dağınık veriyi hızla temizler.

Hedef Ara ve senaryolar (what-if)

1. Veri → Tahmin → Durum Çözümlemesi → Hedef Ara'yı açın.
2. Hücre Ayarla: sonucun olduğu formül hücresi; Değer: ulaşmak istediğiniz sonuç.
3. Değişen Hücre: Excel'in ayarlayacağı girdi. Excel girdiyi geri hesaplar.
4. Birden çok girdi kümesini kıyaslamak için Senaryo Yöneticisi'ni kullanın.

Veri temizleme

• Veri → Metni Sütunlara Böl: tek sütundaki "ad soyad" veya virgüllü veriyi ayrı sütunlara böler.
• Veri → Yinelenenleri Kaldır: tekrar eden satırları tek tıkla temizler.
• Veri → Veri Doğrulama → Geçersiz Verileri Daire İçine Al ile kurala uymayanları işaretler.

Bölüm 20

Power Query'ye Giriş

Power Query, farklı kaynaklardan veriyi alıp temizleyen, dönüştüren ve düzenli tablo haline getiren güçlü bir araçtır. En önemli özelliği: adımları kaydeder, kaynak değişince tek tıkla yeniler.

Veri alma ve düzenleyiciyi açma

1. Veri → Veri Al ile kaynağı seçin (Excel dosyası, CSV, klasör, web).
2. Verileri Dönüştür diyerek Power Query Düzenleyicisi'ni açın.
3. Burada yaptığınız her işlem sağda Uygulanan Adımlar olarak kaydedilir.

Temizleme ve dönüştürme

• Sütun silme/yeniden adlandırma, türü düzeltme, boşlukları kırpma, başlığı ayarlama.
• Sütunu bölme/birleştirme, değer değiştirme, satır filtreleme.
• Sorguları Birleştir ile iki tabloyu ortak sütundan birleştirin (DÜŞEYARA'ya güçlü alternatif).
• Kapat ve Yükle ile sonucu sayfaya getirin; kaynak değişince Yenile yeter.

Bölüm 21

Dinamik Diziler

Modern Excel'de tek bir formül, sonucu komşu hücrelere kendiliğinden "taşırır". FİLTRE, SIRALA ve BENZERSİZ gibi işlevler raporlamayı kökten değiştirir.

Taşan diziler

• =FİLTRE(veri; koşul) (FILTER) koşula uyan tüm satırları döndürür ve aşağı taşırır.
• =SIRALA(veri) (SORT) ve =BENZERSİZ(veri) (UNIQUE) sıralı/tekrarsız liste üretir.
• =SIRADIZİSİ(satır;sütun) (SEQUENCE) ardışık sayı dizisi oluşturur.
• Taşan bir aralığa başka formülde başvurmak için # kullanılır: =TOPLA(A2#).

Birlikte kullanım

İşlevleri zincirleyebilirsiniz: =SIRALA(FİLTRE(Satislar; Sehir="Ankara")) Ankara satışlarını süzüp sıralı döndürür — tek hücrede, canlı güncellenen bir rapor.

Bölüm 22

Gelişmiş İşlevler ve LAMBDA

LET formülleri okunaklı ve hızlı yapar; LAMBDA ise kendi özel işlevinizi yazmanızı sağlar. Bunlar Excel'i neredeyse bir programlama ortamına dönüştürür.

LET ile değişken tanımlama

=LET(ad; değer; hesap) bir ara değere isim verip tekrar kullanmanızı sağlar; uzun formülleri sadeleştirir ve hızlandırır. Örn. =LET(kdv; A2*0,2; A2+kdv).

LAMBDA ile özel işlev

• =LAMBDA(parametre; hesap) yeniden kullanılabilir bir işlev tanımlar.
• Formüller → Ad Yöneticisi'nde bir LAMBDA'ya ad verirseniz (örn. KDVEkle), onu normal işlev gibi çağırırsınız.
• Dizi işleyen yardımcılar: MAP, REDUCE, SCAN.

Güçlü klasikler

=TOPLA.ÇARPIM(dizi1;dizi2) (SUMPRODUCT), karşılıklı çarpıp toplar; koşullu ağırlıklı hesaplarda hâlâ çok kullanışlıdır.

Bölüm 23

Power Pivot ve Veri Modeli

Birden çok tabloyu DÜŞEYARA ile birleştirmek yerine, veri modelinde ilişkilendirirsiniz. Power Pivot ve DAX, milyonlarca satırı tek bir analiz motorunda yönetir.

Veri modeli ve ilişkiler

• Özet Tablo oluştururken Bu verileri Veri Modeline ekle'yi işaretleyerek birden çok tabloyu birlikte kullanırsınız.
• Veri → İlişkiler ile tabloları ortak bir alandan (örn. Müşteri No) bağlarsınız.
• Böylece "satışlar" ve "müşteriler" tablolarını birleştirmeden tek özet tabloda kullanırsınız.

DAX ölçüleri

• Power Pivot'ta hesaplamalar DAX diliyle yazılır; örn. Toplam Satış := SUM(Satislar[Tutar]).
• Ölçüler (measures), Özet Tablo bağlamına göre kendiliğinden yeniden hesaplanır.
• CALCULATE, FILTER, RELATED en sık kullanılan DAX işlevleridir.

Bölüm 24

Makrolar ve VBA

Tekrarlayan adımları makro olarak kaydedip tek tuşla çalıştırırsınız. Arkadaki VBA kodunu düzenleyerek otomasyonu daha da ileri taşırsınız.

Makro kaydetme ve çalıştırma

1. Görünüm → Makrolar → Makro Kaydet (veya Geliştirici sekmesi).
2. Bir ad ve isterseniz kısayol verin; adımlarınızı normal şekilde yapın.
3. Kaydı Durdur deyip Makrolar → Çalıştır ile yeniden oynatın.
4. Makro içeren dosyaları .xlsm olarak kaydedin.

VBA, güvenlik ve düğmeye atama

• Alt + F11 ile VBA düzenleyicisini açıp kaydedilen kodu inceleyin ve düzenleyin.
• Makroyu bir düğmeye veya Hızlı Erişim Çubuğuna atayın; tek tıkla çalışsın.
• Makro ayarlarını Dosya → Seçenekler → Güven Merkezi'nden yönetin; bilinmeyen kaynaklı makrolara dikkat edin.

Bölüm 25

Koruma, Doğrulama ve Formül Denetimi

Paylaşılan çalışma kitaplarında yanlışlıkla bozulmayı önlemek için sayfa/hücre koruması; hataları bulmak için formül denetleme araçları kullanılır.

Sayfa ve hücre koruma

1. Önce serbest bırakmak istediğiniz hücreleri seçip Hücreleri Biçimlendir → Koruma'dan kilidini kaldırın.
2. Gözden Geçir → Sayfayı Koru ile sayfayı kilitleyin; yalnızca kilidi açık hücreler düzenlenebilir.
3. Tüm yapıyı korumak için Çalışma Kitabını Koru kullanın.
4. Dosyaya parola için Dosya → Bilgi → Çalışma Kitabını Koru → Parolayla Şifrele.

Formül denetleme

• Formüller → Etkileyenleri/Etkilenenleri İzle bir hücrenin hangi hücrelere bağlı olduğunu oklarla gösterir.
• Formül Değerlendir karmaşık bir formülü adım adım çözerek hatayı bulmanızı sağlar.
• Hata Denetimi ve yeşil köşe uyarıları olası sorunları işaret eder.
• Ctrl + ` (sol üst köşedeki tuş) tüm formülleri sonuç yerine kod olarak gösterir.

Bölüm 26

Gösterge Panoları (Dashboard)

Tüm öğrendiklerinizi birleştirerek tek ekranda canlı bir özet kurarsınız: önemli sayılar (KPI), grafikler ve tıklanabilir filtreler. İyi bir pano, raporu bir bakışta anlaşılır kılar.

Panonun parçaları

• KPI kartları: büyük puntoyla toplam satış, ortalama, hedefe ulaşma gibi anahtar sayılar.
• Grafikler: eğilim için çizgi, kıyas için sütun, dağılım için pasta.
• Dilimleyiciler: tüm grafik ve tabloları aynı anda filtreleyen tıklanabilir düğmeler.

Kurma yöntemi

1. Ham veriyi ayrı bir sayfada tutun; panoyu temiz bir sayfada kurun.
2. Özet Tablolar ve dinamik dizilerle özetleri hazırlayın.
3. Özet Tablo grafikleri ekleyip dilimleyicilerle bağlayın.
4. Izgara çizgilerini kapatıp tutarlı renk ve hizalama ile sade bir düzen verin.

Ek

Klavye Kısayolları

Excel'de en çok zaman kazandıran kısayollar. Bu sayfayı yazdırıp ekranınızın yanına asabilirsiniz.